Beatrix, Oranje onder vuur: “De Omwenteling”

Let op: dit artikel bevat spoilers.

Het is een onderwerp wat ik bij de vorige twee afleveringen links heb laten liggen, maar nu toch wil aansnijden: het waarheidsgehalte van de serie. Laat ik duidelijk zijn: heel erg interessant vindt ik het niet hoeveel de makers van de serie uit hun duim hebben gezogen. We hebben hier te maken met een fictieve dramaserie die we ook als zodanig moeten beschouwen, hoeveel waarheid er ook in is verwerkt. Toch wil ik de kwestie vandaag wel aanstippen, daar “De Omwenteling” gaat over roddel, achterklap en het verdraaien van waarheden door en over onze monarchie.

Wat passeert in “De Omwenteling” allemaal de revue? Kijkers die niet geobsedeerd zijn met het koningshuis mogen goed opletten, want aan personages, ruzies en onderwerpen goed introduceren en toelichten wordt niet gedaan. Daarvoor waren er misschien teveel perikelen die behandeld moesten worden, maar het maakt van “De Omwenteling” wel een smeuïge illustratie bij al dan niet bekende verhalen over de koninklijke familie. Op zichzelf is de aflevering weer net als aflevering één een verzameling van korte scènes die stuk voor stuk uit de lucht komen vallen en vervolgens weer verdwijnen alsof ze nooit hebben bestaan. Dit wordt nog verergert doordat het allemaal gebeurtenissen lijken te zijn die Beatrix overkomen en waar zij net als wij een machteloze toeschouwer lijkt, en dat is natuurlijk niet zo boeiend.

Laat ik proberen de verschillende problemen die langskomen te noemen. De affaires en bastaardkinderen van Bernard; het omstreden huwelijk van Irene, de zus van Beatrix; de familieruzie met Margarita en Edwin de Roy van Zuydewijn; de affaire rondom Mabel Wisse Smit en Klaas Bruinsma; de depressie en opname van Claus; de Brieven van Bernard die na zijn dood werden gepubliceerd en het vakantiehuis in Mozambique van de kroonprins.

Dit is een hele lijst, en heel veel meer informatie dan ik hier geef geeft de serie niet. Het lijkt de serie dan ook niet om de afzonderlijke affaires te gaan, maar meer om algemene illustraties bij de boodschap dat Oranje ook van binnenuit onder vuur ligt. Twee scènes suggereren de oplossing voor dit alles: de val van de Berlijnse muur en een gesprek tussen Beatrix en Margarita die Beatrix Oranje onder vuur een wrang Godfather sfeertje geeft.

En als alles dan blijkbaar opgelost en afgerond is, komt de verhaallijn weer bij Apeldoorn aan. Pas daar laat de aflevering weer zien kwaliteit in huis te hebben. Na de aanslag besluit Beatrix op de troon te blijven, wat Willem-Alexander ziet als gebrek aan vertrouwen aan zijn adres. Dit resulteert in een prachtig in beeld gebrachte tirade van de kroonprins waarin Beatrix voorin beeld vecht tegen haar emoties terwijl wij onscherp op de achtergrond Willem Alexander zijn moeder met scherpe woorden pijn zien doen. Een gewaagde en zeer geslaagde keus om de expressieve pijn van Willem Alexander ten dienste te stellen aan het interne verdriet van Beatrix.

Beatrix, Oranje onder vuur werkt het beste als de serie zich beperkt tot dergelijke intieme momenten binnen het gezin van Beatrix. Over het algemeen zijn dit ook de meer fictieve scènes van het verhaal waar de makers zich niet hebben laten beperken door “de werkelijkheid”. Helaas ligt de focus van de serie veelal op decennia overstijgende geschiedenissen die door hun alomvattendheid vrijwel geen medeleven en emotie van de kijker loskrijgen. Dit blijkt wel als net als in de vorige aflevering ook hier weer het emotionele hoogtepunt van de aflevering naast een sterfbed is.   

(de laatste 10 minuten is de serie 4 sterren waard, dat is toch nog op 2,5 uitkom zegt genoeg over de rest van de aflevering)